DeepSeek Viral Oldu: Yapay Zeka Yarışında Yeni Bir Güç

DeepSeek'in Yükselişi

Çin merkezli yapay zeka laboratuvarı DeepSeek, son dönemde büyük bir çıkış yaparak Apple App Store ve Google Play listelerinde zirveye yerleşti. Şirketin, verimli hesaplama teknikleri kullanarak eğittiği yapay zeka modelleri, Wall Street analistlerini ve teknoloji uzmanlarını, ABD'nin yapay zeka yarışındaki liderliğini koruyup koruyamayacağı konusunda düşündürmeye başladı. Ayrıca, bu durum yapay zeka çiplerine olan talebin nasıl şekilleneceği konusunda da soru işaretleri yarattı. Ancak DeepSeek nasıl ortaya çıktı ve bu kadar hızlı bir şekilde uluslararası alanda ün kazandı?

DeepSeek'in Kökenleri

DeepSeek, Çinli nicel yatırım fonu High-Flyer Capital Management tarafından destekleniyor. Bu fon, ticaret kararlarını yönlendirmek için yapay zekadan yararlanıyor. 2015 yılında AI tutkunu Liang Wenfeng tarafından kurulan High-Flyer, 2019 yılında hedge fonu olarak faaliyet göstermeye başladı. Şirket, finansal işlemlerinde yapay zeka algoritmalarını kullanmaya odaklandı.

2023 yılında High-Flyer, finansal işlerinden bağımsız bir yapay zeka araştırma laboratuvarı olarak DeepSeek’i kurdu. Kendi veri merkezlerini inşa eden şirket, ABD’nin donanım ihracat yasaklarından etkilendi ve en son modellerinden birini eğitmek için Nvidia H800 çiplerini kullanmak zorunda kaldı. Bu çipler, ABD'deki şirketlerin erişebildiği H100 çiplerine göre daha düşük performanslı.

Şirketin teknik ekibi oldukça genç ve DeepSeek, Çin'in en iyi üniversitelerinden doktora derecesine sahip yapay zeka araştırmacılarını agresif bir şekilde işe alıyor. Ayrıca, geniş bir konu yelpazesine hâkim olmaları için bilgisayar bilimi geçmişi olmayan kişileri de bünyesine katıyor.

DeepSeek’in Güçlü Modelleri

DeepSeek, DeepSeek Coder, DeepSeek LLM ve DeepSeek Chat adlı ilk modellerini Kasım 2023’te tanıttı. Ancak asıl çıkışını, 2024 baharında DeepSeek-V2 ailesini piyasaya sürmesiyle yaptı. DeepSeek-V2, genel amaçlı metin ve görüntü analizine odaklanan bir sistem olup, performansı ve düşük maliyetli kullanımıyla dikkat çekti. Bunun sonucunda ByteDance ve Alibaba gibi rakipleri, bazı yapay zeka modellerinin kullanım fiyatlarını düşürmek veya tamamen ücretsiz hale getirmek zorunda kaldı.

Aralık 2024’te duyurulan DeepSeek-V3, şirketin tanınırlığını daha da artırdı. DeepSeek’in dahili testlerine göre, DeepSeek V3, Meta’nın Llama modelini ve OpenAI’nin GPT-4o gibi yalnızca API üzerinden erişilebilen kapalı modellerini geride bıraktı.

Ocak 2025’te tanıtılan DeepSeek R1 modeli ise "akıl yürütme" yetenekleriyle öne çıktı. R1, kendisini denetleyerek hataları en aza indiriyor ve fizik, bilim, matematik gibi alanlarda daha güvenilir sonuçlar üretiyor. Ancak bu modelin en büyük dezavantajı, Çin hükümetinin internet düzenlemelerine tabi olması. Örneğin, Tiananmen Meydanı veya Tayvan’ın özerkliği gibi konulara DeepSeek’in sohbet botu yanıt vermiyor.

DeepSeek’in Disruptif Yaklaşımı

DeepSeek'in iş modeli henüz net değil. Şirket, hizmetlerini piyasa değerinin çok altında fiyatlandırıyor veya bazılarını tamamen ücretsiz sunuyor. DeepSeek, verimlilikteki büyük atılımlar sayesinde düşük maliyetlerle çalışabildiğini iddia etse de bazı uzmanlar bu rakamların doğruluğunu sorguluyor.

Yine de, geliştiriciler DeepSeek’in modellerini hızla benimsedi. Modelleri tamamen açık kaynak olmasa da ticari kullanım için uygun lisanslarla sunuluyor. Hugging Face CEO’su Clem Delangue’ye göre, platformda R1 modeli baz alınarak 500’den fazla türev model oluşturuldu ve toplamda 2,5 milyon indirme sayısına ulaşıldı.

DeepSeek’in hızlı yükselişi ve büyük rakipleri zorlaması, Nvidia’nın hisse değerinde %18’lik bir düşüşe neden oldu. OpenAI CEO’su Sam Altman da DeepSeek’in başarısına kamuoyunda yanıt vermek zorunda kaldı.

Öte yandan, Microsoft, DeepSeek’in Azure AI Foundry hizmetinde yer alacağını duyurdu. Meta CEO’su Mark Zuckerberg ise yapay zeka altyapısına yapılan yatırımların şirket için stratejik bir avantaj olmaya devam edeceğini vurguladı.

Ancak bazı ülkeler ve şirketler, DeepSeek’i yasaklama kararı aldı. ABD hükümeti ise, yabancı yapay zeka modellerinin potansiyel etkilerini daha yakından incelemeye başladı.

DeepSeek’in Geleceği

DeepSeek’in geleceği belirsizliğini koruyor. Daha gelişmiş modellerin çıkması beklenirken, ABD hükümetinin yabancı yapay zeka firmalarına karşı tutumunun nasıl şekilleneceği merak konusu.